Beykoz Yalı Restorasyonu

Beykoz sahilinde, 19. yüzyıl sonunda inşa edildiği belgelenen ahşap yalı, son 25 yılda yapılan bilinçsiz müdahaleler nedeniyle özgün kimliğinden uzaklaşmıştı. Cephe ahşapları çürümüş, taş bodrum nemden bozulmuş, döneme ait el oyması bezemelerin bir kısmı çimento bazlı sıvalarla kapatılmıştı. Mülk sahibi, yalının orijinal kimliğine sadık kalarak modern bir yaşam için yeniden ayağa kaldırılmasını istedi.

İlk üç ay sahada fotogrametri, röleve ve malzeme analizi çalışmalarına ayrıldı. Koruma kurulu için restitüsyon (özgün durum) ve restorasyon (önerilen müdahale) projeleri ayrı ayrı hazırlandı. Sonraki müdahaleler tek tek kataloglandı, geri döndürülebilir olanlar listelendi.

Kurul süreci 4 ay sürdü. Onay sonrası uygulama planı şu önceliklerle kuruldu:

• Önce su almayı durdurmak: çatı, oluk ve saçak onarımı
• Sonra taşıyıcı sistemi sağlamlaştırmak: ahşap karkasın çürük noktalarında protez-eklemli onarım, gizli çelik bağlantılarla statik takviye
• En son özgün dokuya geri dönüş: bezeme, doğrama, boya

Cephede özgün ahşap profillerin örnekleri tarihi marangoz atölyesinde el ile yeniden çekildi. Çürük bölgeler kesilip aynı kesitte tomruk-eklemli protezlerle değiştirildi; yüzde 70 oranında özgün malzeme yerinde korundu. Taş bodrumda çimentolu sıvalar mekanik olarak söküldü, döneme uygun kireç esaslı sıva uygulandı; yapı yeniden nefes alır hale geldi.

İç mekanda gizli karbon fiber şeritlerle ahşap kirişler takviye edildi. Görünür yüzeylerde özgün doku korundu, mekanik tesisat duvar dışı bakır borularla, elektrik tesisatı görünür antika anahtar buatlarıyla çekildi.

Yalı, koruma kurulu nihai raporuyla teslim edildi; rapor kayıtlara "orijinal kimliğe sadık restorasyon" olarak geçti. Yapı, depreme dayanım açısından özgün dokuya zarar vermeden güçlendirilirken, modern yaşam standartlarına da kavuşturuldu. Mülk sahibi yalıyı bugün hem konut hem de butik etkinlik mekanı olarak kullanıyor.